Жаңы изилдөө көрсөткөндөй, томат пюреси эркектердин төрөт жөндөмүн жакшыртууда пайдалуу болушу мүмкүн.
Помидордо кездешүүчү ликопен деген азык зат сперманын сапатын жакшыртууга, анын формасын, өлчөмүн жана сүзүү жөндөмүн жакшыртууга жардам берери аныкталган.
Сапаттуу сперма
Шеффилд университетинин изилдөөчүлөр тобу 12 жумалык сыноого катышуу үчүн 19 жаштан 30 жашка чейинки 60 дени сак эркекти тартышкан.
Ыктыярчылардын жарымы күнүнө 14 мг лактоликопен (эки аш кашык концентрацияланган томат пюресине барабар) кошумчасын ичкен, ал эми экинчи жарымына плацебо таблеткалары берилген.
Ыктыярчылардын спермалары сыноонун башында, алты жумада жана изилдөөнүн аягында таасирин көзөмөлдөө үчүн текшерилген.
Сперматозоиддердин концентрациясында эч кандай айырмачылык жок болсо да, ликопен кабыл алгандарда дени сак формадагы сперматозоиддердин үлүшү жана кыймылдуулугу дээрлик 40 пайызга жогору болгон.
Кубанычтандыруучу натыйжалар
Шеффилд командасы изилдөө үчүн кошумча каражат колдонууну чечкенин айтышты, анткени тамак-аштагы ликопен организмге сиңирүүнү кыйыныраак кылышы мүмкүн. Бул ыкма ошондой эле ар бир эркек күн сайын бирдей өлчөмдө азык затты ала турганына ишене аларын билдирген.
Ликопендин эквиваленттүү дозасын алуу үчүн ыктыярчылар күнүнө 2 килограмм бышырылган помидор жеши керек болчу.
Сперманын сапатын жакшыртуудан тышкары, ликопен жүрөк ооруларынын жана айрым рак ооруларынын коркунучун азайтуу сыяктуу башка ден соолукка пайдасы менен да байланыштуу.
Изилдөөнүн жыйынтыктары эркектердин төрөттү жакшыртуудагы оң кадамды белгилейт, деп билдирди изилдөөнү жетектеген доктор Лиз Уильямс Би-Би-Сиге: "Бул кичинекей изилдөө болчу жана биз бул ишти чоңураак сыноолордо кайталашыбыз керек, бирок жыйынтыктар абдан кубандырат", - деди.
«Кийинки кадам - бул көнүгүүнү төрөт көйгөйлөрү бар эркектерде кайталап, ликопен ошол эркектердин сперма сапатын жогорулата алабы же жокпу, жана ал түгөйлөргө кош бойлуу болууга жана инвазивдүү төрөт дарылоо ыкмаларынан качууга жардам береби же жокпу, билүү».
Алкоголдук ичимдиктерди азайтуу бойго бүтүү мүмкүнчүлүгүн жакшыртууга жардам берет (Сүрөт: Shutterstock)
Төрөттү жакшыртуу
Эркектердин тукумсуздугу кош бойлуу боло албаган түгөйлөрдүн жарымына чейин таасир этет, бирок эркектер төрөт көйгөйлөрүнө туш болуп жатса, жашоо образын бир катар өзгөртүүлөрдү киргизе алышат.
Улуттук саламаттыкты сактоо кызматы алкоголдук ичимдиктерди азайтуу, жумасына 14 бирдиктен ашык эмес колдонууну жана тамеки чегүүнү таштоону сунуштайт. Сперманы жакшы абалда кармоо үчүн ден соолукка пайдалуу, тең салмактуу тамактануу жана салмакты сактоо да маанилүү.
Күн сайын жок дегенде беш порция мөмө-жемиш жана жашылчаларды, ошондой эле углеводдорду, мисалы, бүтүн дан унунан жасалган нан жана макарон, ошондой эле белок үчүн майсыз эт, балык жана буурчак өсүмдүктөрүн жеш керек.
Улуттук саламаттыкты сактоо кызматы (NHS) ошондой эле кош бойлуу болууга аракет кылып жатканда кенен ич кийим кийүүнү жана стресс деңгээлин төмөндөтүүгө аракет кылууну сунуштайт, анткени бул сперманын өндүрүшүн чектеши мүмкүн.
Жарыяланган убактысы: 2025-жылдын 4-декабры