Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (ДССУ) салмакты көзөмөлдөө үчүн кантсыз таттуу заттарды (NSS) колдонууга каршы көрсөтмө чыгарды.
NSS эркин канттарга аз же калориясыз альтернатива болуп саналат жана ДСУнун маалыматы боюнча, арыктоо же дени сак салмакты сактоо үчүн жардам катары көп сатылат. Алар ошондой эле кант диабети менен ооруган адамдардын канындагы глюкозаны көзөмөлдөө үчүн альтернатива катары сунушталат.
ДСУнун сунушу чоңдордо же балдарда денедеги майдын көлөмүн азайтууда NSSти колдонуунун эч кандай узак мөөнөттүү пайда алып келбегенин көрсөткөн далилдерди системалуу түрдө карап чыгуунун жыйынтыктарына негизделген.
Колдонмодогу изилдөөлөрдүн жыйынтыктары көрсөткөндөй, NSSти көп колдонуу NSS кошулган суусундуктарда колдонулганда 2-типтеги диабеттин коркунучун 23% га, ал эми адамдар аны тамак-аш жана суусундуктар менен кошуп колдонгондо 34% га жогорулатат.
Ошондой эле, көрсөтмөдө жугуштуу эмес оорулардын коркунучун азайтуу каражаты катары NSSти колдонууга каршы кеңеш берилет.
ДСУнун тамактануу жана азык-түлүк коопсуздугу боюнча директору Франческо Бранка: "Эркин канттарды NSS менен алмаштыруу узак мөөнөттүү келечекте салмакты көзөмөлдөөгө жардам бербейт. Адамдар эркин кантты колдонууну азайтуунун башка жолдорун, мисалы, жемиштер сыяктуу табигый канттары бар азыктарды же таттуу эмес тамак-аштарды жана суусундуктарды колдонууну караштырышы керек", - деди.
Кеңири таралган NSSке сахарин, сукралоза, стевия, ацесульфам K, аспартам, advantame, цикламаттар, неотам жана стевиядан алынган туундулар кирет.
Ал кошумчалады: “NSS диеталык факторлордун бири эмес жана эч кандай азыктык баалуулугу жок. Адамдар ден соолугун чыңдоо үчүн эрте жашынан баштап диетанын таттуулугун толугу менен азайтышы керек”.
Бул көрсөтмө өндүрүлгөн азык-түлүктөрдө жана суусундуктарда кездешүүчү кант катары классификацияланбаган же керектөөчүлөр тарабынан азык-түлүктөргө жана суусундуктарга кошулуучу продукт катары сатылбаган бардык синтетикалык жана табигый жол менен пайда болгон же модификацияланган азыктык эмес таттуу заттарга тиешелүү. Бирок, бул көрсөтмө мурдатан кант диабети менен ооруган адамдарга тиешелүү эмес.
Калорияны көзөмөлдөө кеңешинин илимий кеңешчиси Кит Айубдун айтымында, көрсөтмөдө диабет менен жашаган адамдарды эске алуу менен NSS "алардын зарыл болгон тамактануу талаптарын сактоодо өзгөчө маанилүү ролду" ойной албайт.
Ал кошумчалады: “Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун ден соолукка зыяндуу салмак кошуунун жана жугуштуу эмес оорулардын алдын алууга гана көңүл буруу талабы, жок дегенде, туура эмес. ДСУнун кант диабети менен ооруган адамдар үчүн кантсыз таттуу заттардын баалуулугуна көңүл бурбоо чечими акылга сыйбаган нерсе. Алардын мындай кадамы дүйнө калкынын 10% дан ашыгын түзгөн диабет жана предиабет менен жашаган адамдар үчүн NSSтин баалуулугун жана пайдалуулугун четке кагат”.
Сунуш калориясы аз канттарга жана кант спирттерине (полиолдорго) тиешелүү эмес, алар калориясы бар канттар же канттын туундулары болуп саналат жана NSS деп эсептелбейт.
Жарыяланган убактысы: 2026-жылдын 12-марты