2025-жылдын 20-ноябрында Уганданын президенти Йовери Мусевени Уганданын Камули шаарында Кытайга кургатылган угандалык чили калемпиринин жөнөтүлүшүнө арналган аземге катышып, сөз сүйлөгөн. Бир жыл мурун эки өлкө Кытай рыногуна кургатылган угандалык чили калемпиринин жеткирилишине мүмкүндүк берген эки тараптуу келишимге кол коюшкан. (Синьхуа/Рональд Секанди)
Камули, Уганда, 21-ноябрь (Синьхуа) — Уганданын президенти Йовери Мусевени кургатылган чили калемпиринин биринчи партиясын Кытайга жөнөтүү аземине катышты. Бир жыл мурун эки өлкө бул айыл чарба продуктусунун Кытай рыногуна киришине уруксат берген эки тараптуу келишимге кол коюшкан.
Бейшемби күнү Мусевени чыгыш Камули районунан 11 тонналык жүктү жөнөтүүнү ачты. Акыркы бир нече айдан бери айрым жергиликтүү жамааттар бул түшүмдү Кытай-Уганда айыл чарба өнөр жай паркы менен биргеликте өстүрүп келишет, ага Бириккен Улуттар Уюмунун Азык-түлүк жана айыл чарба уюму (ФАО) жана Кытай менен Уганданын ортосундагы Түштүк-Түштүк кызматташтык долбоору колдоо көрсөтүп келет.
Мусевени Кытайдын Африка менен биргеликте өнүгүү үчүн көптөн бери кызматташып келе жатканын жогору баалап, көбүрөөк дыйкандарды акчалай түшүм өстүрүүгө чакырды, ал муну байлык жаратып, жакырчылыкты жок кыла турган алтын кени деп атады.
Мусевени: «Алар (Кытай) колонизаторлукка каршы күрөш учурунда бизди колдошту. Азыр биз алар менен абдан тыгыз соода мамилелерине ээбиз жана алар тең укуктуу негизде жүргүзүлөт. Алар текебер эмес. Ошондуктан, биз андан да ары барабыз», - деп билдирди.
2024-жылдын сентябрь айында Кытай-Африка кызматташтык форумунун Пекин саммитинде Уганда менен Кытай кургатылган чили калемпирин жана жапайы деңиз азыктарын Кытайга экспорттоо боюнча протоколго кол коюшкан. Ушул жылдын июнь айында Кытай Кытай менен дипломатиялык мамилелерди түзгөн бардык 53 африкалык өлкө үчүн 100% бажы режимин киргизгенин жарыялаган.
Иш-чаранын ачылыш аземинде Кытайдын Угандадагы элчиси Чжан Лижун август айына карата Кытай менен Уганданын ортосундагы жалпы соода көлөмү рекорддук 1,31 миллиард долларга жеткенин жарыялады. "Бул сумманын ичинен Кытайдын Угандадан импорту болжол менен 100 миллион долларды түздү, бул мурунку жылга салыштырмалуу 100,1%га көп", - деди элчи Чжан.
Ал ачылыш аземи эки тараптуу кызматташтыктагы дагы бир жемиштүү жетишкендик экенин белгиледи. Ал кошумчалагандай, 2012-жылдан бери Кытай ФАО-Кытай-Уганда стратегиялык кызматташтык долбоорунун алкагында Угандага 50дөн ашык айыл чарба адистерин жөнөтүп, 20 000ден ашык жергиликтүү дыйкандарга техникалык окутууларды жана кеңештерди берген.
Долбоордун үчүнчү фазасынын кытайлык айыл чарба эксперттер тобунун жетекчиси Чжан Сяоцяндын айтымында, ачылыш аземи индустриалдык парк менен кытайлык айыл чарба адистеринин биргелешкен аракетинин натыйжасы болду.
Чжан мырза: «Биз өнөктөш дыйкандарыбызга жогорку сапаттагы чили калемпиринин уруктарын жана отургузуу технологияларын беребиз. Дыйкандар чили калемпирин биздин сунуштарыбызга жана өндүрүш стандарттарыбызга ылайык өстүрүшөт, андан кийин өнөр жай паркы жыйналган калемпирди сатып алып, Кытай рыногуна жогорку сапаттагы продукцияларды жеткирет», - деп белгиледи. Ал бул модель технологияларды өткөрүп берүүнү жана киреше алууну натыйжалуу жеңилдетет деп белгиледи.
Уганданын борборундагы Луверо шаарында жайгашкан Кытай-Уганда айыл чарба өнөр жай кооперациясынын паркы Кытайдын түштүк-батышындагы Сычуань Кехонг тобу тарабынан курулган. Учурда Угандада үч кооперативдик чили калемпири өндүрүү жана окутуу базасы иштеп жатат.
Өнөр жай паркынын төрагасы Луо Хэндин айтымында, Кытайга экспортту андан ары көбөйтүү үчүн 2026-жылга чейин чили калемпири плантацияларынын аянтын 2000 акрга чейин кеңейтүү пландаштырылууда.
2025-жылдын 20-ноябрында Уганданын Камули шаарында президент Йовери Мусевени өлкөнүн кургатылган чили калемпиринин биринчи партиясын Кытайга жөнөтүү аземин өткөрдү. Бул Уганданын кургатылган чили калемпирин Кытайга экспорттогон биринчи учуру. Бир жыл мурун эки өлкө бул айыл чарба продуктусун Кытай рыногуна жеткирүүгө мүмкүндүк берген эки тараптуу келишимге кол коюшкан. (Синьхуа/Рональд Секанди)
Бул сүрөттө 2025-жылдын 20-ноябрында Уганданын Камули шаарында тартылган. Анда Уганданын кургатылган чили калемпиринин экспорту аземи көрсөтүлгөн. Аземге Уганданын президенти Йовери Мусевени катышкан. Бир жыл мурун эки өлкө бул айыл чарба продукцияларын Кытай рыногуна экспорттоого мүмкүндүк берген эки тараптуу келишимге кол коюшкан. (Синьхуа/Рональд Секанди)
2025-жылдын 20-ноябрында дыйкандар Уганданын Камули шаарындагы кооперативдик өстүрүү жана окутуу жайында чили калемпиринин түшүмүн жыйнап алышкан. Уганданын президенти Йовери Мусевени Кытайга жөнөтүлгөн кургатылган чили калемпиринин биринчи партиясын сатуу аземине катышкан. Бир жыл мурун эки өлкө айыл чарба продукцияларын Кытай рыногуна чыгарууга мүмкүндүк берген эки тараптуу келишимге кол коюшкан. (Синьхуа/Рональд Секанди)
Жарыяланган убактысы: 2025-жылдын 17-декабры